Vandaag :Vandaag jeugd:
Vandaag niets op de jeugdagenda

Nieuws

Situatie, stijl en strategie

Situatie

Dit seizoen wil ik het hebben over strategie. Niet op de gebruikelijke manier zoals welk plan te volgen, gebaseerd op de kenmerken van een stelling. Dat heb ik in het verleden al meerdere keren gedaan.

Dit keer zal het gaan over hoe modellen uit de organisatietheorie, toegepast op het schaken, ons behulpzaam kunnen zijn bij het kiezen van de beste strategie.

Als je schakers vraagt de term ‘schaakstrategie’ te definiëren zal het woord ‘plan’ vaak voorkomen. Het is dan noodzakelijk vragen als ‘wat is de inhoud van het plan?’, ‘voor welke termijn geldt het?’ en ‘wat zijn alternatieve plannen, op welke criteria is het gebaseerd?’ te beantwoorden.

Doorgaans wordt alleen gekeken naar de stelling op het bord en worden de materiaalverhouding, de positionele kenmerken en wie het initiatief heeft bekeken.

Een minstens even belangrijk  criterium bij het maken van strategische beslissingen is de menselijke factor, de eigen speelstijl en die van de tegenstander. En de omstandigheden waarin de partij wordt gespeeld (welke situatie: wie is de tegenstander, wat is het speeltempo en dergelijke) bepalen de te kiezen strategie. Op situatie en de menselijke factor zal ik dit seizoen dieper ingaan.

De elementen die van belang zijn voor het bepalen van de strategie zijn in de loop der jaren veranderd. Het begint bij Steinitz, zijn theorie wordt bekritiseerd, bediscussieerd en geherformuleerd. De klassieke spelers zoals Steinitz en Tarrasch hadden andere opvattingen over het centrum dan de hypermodernen zoals Nimzovitsch en Réti. Ook Lasker had zijn opvattingen. In een eerdere training (2011) vatte ik ze samen:

De elementen van Steinitz

  1. Permanente voordelen
    • Materieel voordeel.
    • De tegenstander heeft een verzwakte koningsstelling.
    • Vrijpion(nen).
    • De tegenstander heeft een of meerdere zwakke pionnen.
    • De tegenstander heeft een of meerdere zwakke velden (of kleurcomplex).
    • Groepjesregel: de tegenstander heeft meer pionnengroepjes.
    • Sterk pionnencentrum.
    • Loperpaar, vooral in een open stelling.
    • Controle over een lijn.
    • Controle over een diagonaal.
    • Controle over een rij.
  2. Tijdelijke voordelen
    • Een of meerdere slecht opgestelde stukken van de tegenstander.
    • Gebrek aan samenwerking tussen de stukken van de tegenstander.
    • Voorsprong in ontwikkeling.
    • Gecentraliseerde stukken die druk op het centrum uitoefenen.
    • Ruimte voordeel.

De regels van Lasker

  1. Alleen de aanvaller wint.
  2. Alleen de speler met de betere stelling kan aanvallen.
  3. De speler met voordeel kan niet alleen aanvallen, maar moet dat doen om niet het risico te lopen het voordeel te verliezen.
  4. De verdediger moet er op voorbereid zijn te verdedigen en concessies te doen.
  5. In het schaken kan op twee manieren worden aangevallen: combinatoir of strategisch.
  6. De aanval moet gericht zijn tegen het zwakste punt van de tegenstander.

De elementen van de schaakstrategie volgens Nimzowitsch

  1. Het centrum.
  2. Spel over open lijnen.
  3. Spel over de 7e en 8e
  4. Vrijpion
  5. Penning
  6. Aftrekschaak
  7. Afruil
  8. Pionnenstructuur

Opvallend is dat het element ‘tijd’ geheel ontbreekt. Dat wordt pas later als een belangrijk, misschien wel het belangrijkste, onderdeel van de schaakstrategie erkend. Tegenwoordig is men het er wel over eens dat de belangrijkste elementen zijn:

  1. Materiaal
  2. Initiatief
  3. Positionele factoren

Met daarbinnen natuurlijk nog een aantal sub elementen. Maar zij houden geen rekening met wie de partij speelt. Of met de omstandigheid waarin de partij gespeeld moet worden. Daarom is het belangrijk twee elementen toe te voegen.

  1. De menselijke factor
  2. De omgevingsfactor

In schema:

Situatie

Speeltempo

Team of individueel

Stand op de ranglijst

Achtergrond tegenstander

Tijdsdruk

Materiaal

Materiaal in absolute zin

Afruil

Stelling na dameruil

Menselijke factor

Eigen stijl

Stijl van de tegenstander

Positionele factoren

Ruimte

Pionnenstructuur

Controle over cruciale velden en lijnen

Controle over het centrum

Initiatief

Materiaal in relatieve zin

Snelheid om in te zetten

Coördinatie van de stukken

Positie van de koning

 

Deze eerste keer ga ik in op de situatie, de andere keren op de menselijke factoren, in het bijzonder de speelstijl. Als voorbeeld twee partijen uit de Kandidatenmatch tussen Ivanchuk en Yusupov uit 1991. De eerste partij is de rapidpartij die gespeeld werd nadat Yusupov in de laatste partij van de reguliere tweekamp de stand had gelijkgetrokken. Hij gaat er hard tegenaan, onder het motto: ‘initiatief boven alles’.

 

Het tweede voorbeeld is de 8e partij uit de tweekamp waarmee hij de stand op 4-4 brengt.

Tussenronde beker

Afgelopen donderdag was de loting voor de noodzakelijke tussenronde. Zes gelukkigen hoeven geen tussenronde te spelen: Romayn Brandsma, Perry Koopmans, Marc Holla, Evert Schlebaum, Rob van Someren en Sven Damen.
De loting:
Tussenronde 1-11-2018
rating rating Uitslagen
aug. ’18 aug. ’18 Vet moet winnen, geel bekert verder.
1 Gerard Lonnee 1240 Foppe Reinders 1556 ½-½
2 Hans van Roekel 1275 Cor Groot 1596 0-1
3 Peter Smeenk 1465 Ton van Nieuwkerk 1999 Planning: 22 november
4 Frank Reurs 1490 Jacob van Twisk 1748 0-1
5 Frank van der Velpen 2088 Gerard Jongen 1346
6 Pieter Hopman 2311 Koen van Lankveld 1748 Planning: niet op een donderdag
7 Daniël Doorn 1751 Paul Volkers 1434 Planning: 15 november
8 Barry Brink 2310 Paul Meijer 1693 1-0
9 Rob Hählen 1782 Wim Luberti 2214 Planning: 22 november
10 Lucas van Mil 2146 Kees Pruis/Gert Kalkhoven
Degenen van wie de naam is vetgedrukt moeten winnen om verder te gaan, in elke partij is dat het geval.
Op 22 november is de loting voor laatste vier ronden, na deze loting staat het speelschema vast. Op 29 november staat de volgende bekerronde gepland. Bij voorkeur moeten dan alle partijen uit de eerste en tussenronde gespeeld zijn.
Mocht het allemaal niet lukken, er is enige rek maar graag dan contact met mij op rm.hahlen@gmail.com.

Haarlemse Meesters: Barry eindigt fraai op tweede plaats in OPEN A groep

Groep OPEN A

De sprint is gelopen. Barry liep over de finish met een remise. Dat was net iets te kort om Rick Lahaye af te houden van een eerste plaats want Rick won in de laatste ronde.
Op basis van hun onderling resultaat pakte Rick daarom de eerste plaats, Barry een eervolle tweede plaats.

Uitslag
Barry Brink 7,5 uit 9, tweede plaats.
Pieter Hopman 4,5 uit 9 op de 17e plaats (Pieter speelde de laatste twee ronden niet mee).
Ronald Ritsema 4,5 uit 9 op de 18e plaats.
Arno Buijten met 4 uit 9 op de 19e plaats.

We feliciteren de vier spelers met de eervolle plaatsen die ze behaald hebben.

Voor de eindstand zie de volgende link: Haarlemse-Meesters 2018 OPEN A

In de groep OPEN B (70 deelnemers, 9 ronden) werden de volgende resultaten behaald:

Vladimir Bartels 5,5 uit 9 (61%) op een 13e plaats, een goede prestatie.
Romayn Brandsma 5 uit 9 (56%) op de 25e plaats.
Tim van Rijs met 3,5 uit 9 (39%) op een 52e plaats.
Marloes Rogge met 3 uit 9 (33%) op een 57e plaats.
Bert-Jan Melchers met 3 uit 9 (33%) op een 58e plaats.
Serkan Milli met 1,5 punt uit vier gespeelde partijen (38%) op plaats 65.

Alle spelers krijgen een pluim voor de behaalde resultaten en voor hun uithoudingsvermogen om negen maal op te draven om een gevecht van uren te leveren!

Voor detail informatie, ga dan naar de volgende link: Haarlemse Meesters 2018 OPEN B

Barry Brink aan kop in Haarlemse Meesters OPEN A toernooi met nog één ronde te gaan

HAARLEM

Nog één ronde te gaan in de OPEN A groep (48 deelnemers, 9 ronden) van het Haarlemse  Meesters toernooi.

Barry Brink gaat met 7 uit 8 partijen aan kop.
Hij bevindt zich in een uitstekende positie om als eerste te eindigen.
In de laatste ronde gaat de strijd tussen Barry en Rick Lahaye om plaats 1 en 2.

Uiteraard weer stevig duimen voor Barry hetgeen ook in voorgaande ronden hem goed geholpen heeft en we wensen hem veel succes!!

Wilt u details, ga dan naar de volgende link: Haarlemse-Meesters 2018 OPEN A

Dennis en Robbin Jansma voltooien intensief toernooi in Hoogeveen

Vandaag werd in Hoogeveen bij de Amateurs 1 de laatste ronde gespeeld.

Een PLUIM en BEWONDERING voor Dennis en Robbin die aantraden in een veld van 104 spelers. In het algemeen moesten ze spelen tegen spelers met aanzienlijk hogere ELO rating.
Maar ze hielden vol en beëindigden het toernooi. Zeker een prestatie om acht maal elke dag weer aan de start te verschijnen en te strijden om de punten.

Ongetwijfeld hebben ze veel ervaring opgedaan door aan dit langdurige en intensieve toernooi mee te doen.
Dennis behaalde 3 uit 8 en eindigde op plaats 87 van de 104 spelers die aantraden in het toernooi.
Robbin behaalde 1,5 uit 8 en eindigde op plaats 89.

Wilt u het eindklassement inzien, ga da naar Hoogeveen 2018 amateurs groep 1